BÀI 10
CƠ SỞ DỮ LIỆU QUAN HỆ
Thực hiện: Võ Minh Hoàng
Ngày soạn: 09/03/2009
Tiết: 37-39
Chương III: HỆ CƠ SỞ DỮ LIỆU QUAN HỆ

Các khái niệm dùng để mô tả các yếu tố trên tạo thành mô hình DL. Mô hình dữ liệu quan hệ là gì?
Là một tập các khái niệm.
Dùng để mô tả CSDL, các mối quan hệ của dữ liệu, các ràng buộc trên dữ liệu của một CSDL.
1. MÔ HÌNH DỮ LIỆU QUAN HỆ

Một hệ CSDL bao gồm những yếu tố nào?
Cấu trúc dữ liệu.
Các thao tác và các phép toán trên dữ liệu.
Các ràng buộc dữ liệu.

Mô hình dữ liệu được phân chia như thế nào?
* Mô hình logic (mô hình dữ liệu bậc cao): cho mô tả CSDL ở mức khái niệm và mức khung nhìn.
1. MÔ HÌNH DỮ LIỆU QUAN HỆ
* Mô hình vật lí (mô hình dữ liệu bậc thấp): cho biết dữ liệu được lưu trữ thế nào.

Mô hình dữ liệu được dùng làm gì?
Mô hình dữ liệu được dùng để thiết kế CSDL.
1. MÔ HÌNH DỮ LIỆU QUAN HỆ
* Về mặt cấu trúc
Dữ liệu được thể hiện trong các bảng.
Mỗi bảng thể hiện thông tin về một chủ thể bao gồm các hàng và các cột.
Mỗi hàng biểu thị cho một cá thể, gồm một bộ các giá trị tương ứng với các cột.
Các cột biểu thị các thuộc tính của chủ thể và tên cột là tên của thuộc tính.
1. MÔ HÌNH DỮ LIỆU QUAN HỆ
* Về mặt thao tác trên dữ liệu:
Cập nhật dữ liệu: thêm, xóa hay sửa bản ghi trong một bảng.

Các kết quả tìm kiếm thông tin qua truy vấn dữ liệu.
1. MÔ HÌNH DỮ LIỆU QUAN HỆ
* Về mặt các ràng buộc dữ liệu:
Dữ liệu trong các bảng phải thỏa mãn một số ràng buộc.
Vd: không được có hai bộ nào trong một bảng giống nhau hoàn toàn
Sự xuất hiện lặp lại của một số thuộc tính ở các bảng.
Sự xác lập mối liên kết giữa các bảng. Mối liên kết thể hiện mối quan hệ giữa các chủ thể được CSDL phản ánh.
2. CƠ SỞ DỮ LIỆU QUAN HỆ
a) Khái niệm

Thế nào là hệ cơ sở dữ liệu quan hệ?
Hệ cơ sở dữ liệu dùng để tạo lập, cập nhật và khai thác CSDL quan hệ

Thế nào là cơ sở dữ liệu quan hệ?
Cơ sở dữ liệu được xây dựng dựa trên mô hình dữ liệu quan hệ
THUẬT NGỮ TRONG CƠ SỞ DỮ LIỆU QUAN HỆ
ĐẶC TRƯNG TRONG CƠ SỞ DỮ LIỆU QUAN HỆ
Mỗi quan hệ có một tên phân biệt với tên các quan hệ khác
Các bộ (bản ghi) là phân biệt và thứ tự của các bộ không quan trọng.
Mỗi thuộc tính có một tên riêng biệt và thứ tự của các thuộc tính không quan trọng.
Quan hệ không có thuộc tính đa trị hay phức hợp.

Hãy cho biết hình sau đây có phải là quan hệ không?

Hãy cho biết hình sau đây có phải là quan hệ không?
b) Ví dụ

Để quản lí học sinh mượn sách ở thư viện của một trường, thông thường, thư viện cần quản lí thông tin gì?
Tình hình mượn sách: Số thẻ, mã số sách, ngày mượn, ngày trả.
Các học sinh có thể mượn sách: số thẻ, họ tên, ngày sinh, lớp.
Sách có trong thư viện: Mã số sách, tên sách, số trang, tác giả.
c) Khóa và liên kết giữa các bảng
* KHÓA

Hãy cho biết, khóa của một bảng là gì?
Khóa của một bảng là một tập thuộc tính gồm một hay một số thuộc tính của bảng

Hãy trình bày tính chất khóa của một bảng.
Không có hai bộ khác nhau trong bảng có giá trị bằng nhau trên khóa.
Không có tập con thực sự nào của tập thuộc tính này có tính chất trên.
Ví dụ

Nếu không ghi một trong hai địa chỉ thì điều gì sẽ xảy ra?
* Vậy địa chỉ người nhận phải bắt buộc ghi  khóa chính
* KHÓA CHÍNH

Hãy cho biết, khóa chính của một bảng là gì?
Một bảng có thể có nhiều khóa.
Trong các khóa của một bảng, ta chọn (chỉ định) một khóa làm khóa chính.
Khi nhập dữ liệu cho một bảng, dữ liệu tại các cột khóa chính không được để trống
Chú ý
Mỗi bảng có ít nhất một khóa.

Việc xác định khóa phụ thuộc vào quan hệ logic của các dữ liệu chứ không phụ thuộc vào giá trị dữ liệu.

Nên chọn khóa chính là khóa có ít thuộc tính nhất.
* LIÊN KẾT
Việc xác định khóa của một bảng là để thiết lập sự liên kết giữa các bảng.

Tại sao ta phải xác định khóa của một bảng?
Liên kết giữa các bảng
DẶN DÒ
1. Xem trước Bài tập và thực hành 10 :
HỆ CƠ SỞ DỮ LIỆU QUAN HỆ
2. Trả lời các câu hỏi 1, 2, 3_trang 86_sách giáo khoa