BÀI 08
Thiết kế giao diện
I. KHÁI QUÁT
v     1. Khái niệm Forms
Khi sử dụng một ứng dụng, đa phần công việc của người dùng làm trên các hộp thoại (Dialogue), cửa sổ (Windows). Cả 2 thành phần này trong lập trình đều được gọi là Form. Với người dùng, Form là giao diện để sử dụng phần mềm; còn với những người phát triển phần mềm, Form là những cái mà họ phải nghĩ, phải thiết
kế và tạo ra sao cho người dùng họ cảm thấy rất thoải mái, phù hợp và dễ dùng.
Có 2 môi trường dùng tạo Form trong Access:
- Sử dụng trình Form Wizard. Đây là cách rất đơn giản, nhanh chóng, dễ dùng giúp tạo nhanh một Form. Tuy nhiên Form được tạo ra có nhiều hạn chế, không gần gũi với yêu cầu của người dùng;
- Sử dụng trình Form Design View - một công cụ tương đối hoàn chỉnh để tạo ra các form đáp ứng nhiều yêu cầu khác nhau của người sử dụng.
2. Sử dụng FORM WIZAR
v     Dưới đây trình bày các bước để tạo một form làm giao diện nhập dữ liệu cho bảng CANBO trong CSDL Quản lý lương cán bộ. (bạn phải chắc chắn đã tạo hoàn chỉnh cấu trúc CSDL trên):
Bước 1: Kích hoạt trình Form Wizard
Ở thẻ Forms, nhấn nút New, chọn Form Wizard, nhấn OK;
Hoặc có thể nhấn đúp chuột lên Shortcut Creat Form by using Form wizard
v     Bước 2: Chọn các thông tin cần đưa lên form. Đây là bước quan trọng nhất để khai báo những trường dữ liệu nào của form sẽ có thể được nhập dữ liệu thông qua form đang tạo. Học viên phải cực kỳ cân nhắc các thông tin ở đây: chọn bảng nào
và chọn những trường nào cho đúng?
- Chọn bảng - nơi có trường cần đưa lên form để nhập dữ liệu ở hộp Tables/Queries;
- Tiếp theo đưa các trường cần nhập dữ liệu lên form từ danh sách Available Fields: sang danh sách Selected Fields: bằng các nút lệnh: >, >>, <, <<;
§    - Hãy làm lần lượt đến khi chọn được đủ các trường cần nhập dữ liệu lên form
Để tiếp tục nhấn Next;
Bước 3: Chọn bố cục (Layout) cho form. Có 6 kiểu bố cục có thể thiết lập được cho form là: Columnar; Tabular; Datasheet và Justified, Pivot Table, Pivot Chart. Hãy lần lượt nhấn lên từng kiểu bố cục (hình dưới) và xem kết quả minh hoạ (Preview) ở hộp chữ nhật bên trái hộp thoại để quyết định nên chọn loại nào:
Ch?n xong nh?n Next d? ti?p t?c;
Bước 4: Chọn kiểu dáng (Style) cho form. Có một danh sách các kiểu dáng để chọn. Hãy thử từng kiểu dáng và chọn cho form một phong cách phù hợp:
Làm xong ? Chọn next.
Đặt tên cho Main Form
Làm xong ? Click Finish
Kết quả :
3. Sử dụng FORM DESIGN VIEW
v     Để tạo ra được form mang tính chuyên nghiệp và đáp ứng được sát yêu cầu thực tế bắt buộc phải sử dụng đến Form Design View. Nội dung mục này trình bày môi trường thiết kế form cũng như cách tạo một số kiểu form từ đơn giản đến phức tạp sử dụng Form Design View.
3.1 Thiết kế Form nhập dữ liệu đơn giản
Chúng ta sẽ tìm hiểu cách thiết kế một form nhập dữ liệu đơn giản thông qua yêu cầu: tạo form dùng làm mẫu nhập dữ liệu cho bảng CANBO.
Bước 1: Ở thẻ Form, nhấn New, chọn Design View
Hoặc nhấn biểu tượng trên cửa sổ QLL Database. Môi trường thiết kế form xuất hiện:
Bước 2: Thiết lập nguồn dữ liệu cho form ở thuộc tính Record Source.
Thiết lập thuộc tính Record Source cho form bằng cách chọn tên bảng CANBO ở hộp Record Source. Có thể tìm thuộc tính này ở thẻ Data - chỉ những thuộc tính liên quan đến dữ liệu; hoặc thẻ All- có đầy đủ tất cả các thuộc tính và sự kiện:
Bước 3: Mở cửa sổ Field List.
Nếu chưa thấy cửa sổ này xuất hiện, hãy thực hiện hiển thị nó bằng cách mở thực đơn View | Field List hoặc nhấn nút Field List trên thanh công cụ chuẩn.
Bu?c 4: Dua nh?ng tru?ng c?n nh?p d? li?u t? c?a s? Field List l�n Form dang thi?t k? b?ng c�ch: D�ng chu?t k�o t?ng tru?ng mu?n thi?t k? l�n form t? c?a s? Field List th? l�n v? trí h?p l� tr�n form (v?i b�i n�y ph?i k�o tồn b? c�c tru?ng l�n form).L�c n�y c?a s? thi?t k? form cĩ d?ng:
Hãy sử dụng các tính năng định dạng một cách phù hợp, hoàn toàn có thể đưa form ban đầu về dạng dễ nhìn, dễ sử dụng hơn như sau:
4. Kỹ thuật Sub-form

Kỹ thuật thiết kế form đã trình bày ở các phần trên có thể gọi là Single-form. Sub-form là kỹ thuật thiết kế giao diện rất mạnh, đáp ứng được những yêu cầu xử lý dữ liệu phức tạp mà kỹ thuật Single-form chưa thể đáp ứng. Có thể hiểu Sub-form là việc form này lồng trong form kia (có thể lồng trong nhau nhiều lớp). Form chứa gọi là form mẹ (Main form); form được lồng vào gọi là form con (Sub-form). Việc xử lý dữ liệu trên từng form có thể xử lý độc lập hoặc có quan hệ với nhau tuỳ theo mục đích công việc.
Sub-form có thể được sử dụng trong các loại form nhập dữ liệu, hoặc sử dụng để hiển thị dữ liệu. Dưới đây minh hoạ ví dụ tạo form có sử dụng kỹ thuật này
Bài toán: Thiết kế form lọc ra danh sách cán bộ một phòng ban nào đó như sau:
Với yêu cầu này, phải tạo một form con cho phép hiển thị các thông tin về danh sách cán bộ cần in ra .
Phải tạo một form mẹ cho phép nhập các tham số cần lọc
Phải thiết lập tham số cho form con sao cho mỗi khi chọn một phòng ban trên form mẹ, danh sách cán bộ ở phòng ban đó sẽ tự động hiển thị ra form con.
v     Bước 1: Tạo form con
- Tạo mới mới form ở chế độ Design View;
- Vì form con sẽ hiển thị dữ liệu dạng bảng nên phải thiết lập thuộc tính
Default View cho form con là Datasheet;
- Thiết lập nguồn dữ liệu làm việc cho form con ở tuộc tính Record Source bằng cách nhấn nút … (hình dưới)
Một màn hình thiết kế query xuất hiện. Hãy thiết lập query này như sau:
Tiếp theo đóng màn hình thiết kế query
- Sử dụng cửa sổ Field List để đưa các trường cần thiết lên vùng Detail của form bao gồm: hoten, gioitinh, ngaysinh, tenchucvu;
- Ghi lại form với một tên gọi (ví dụ: frmDscb_subform) và đóng lại, chuẩn bị tạo form mẹ.
Bước 2: Tạo form mẹ
- Tạo mới mới form ở chế độ Design View;
- Tạo hộp Combo box chứa danh sách các phòng ban có thể chọn trên form mẹ bằng cách:
Dùng chuột kéo đối tượng Combobox từ thanh công cụ ToolBox thả lên form mẹ, hộp thoại sau xuất hiện:
Hãy chọn mục I want the combo box look up the value in a table or
query. Nhấn Next để tiếp tục, hộp thoại sau xuất hiện:
Chọn bảng từ danh sách TableQueries – nơi có chứa danh sách phòng
ban cần đưa vào hộp chọn Combobox. Chọn PHONGBAN, nhấn Next, hộp thoại tiếp theo xuất hiện:
Chọn các trường sẽ hiển thị giá trị lên Combo box từ danh sách
Available Fields Selected Fields: (chọn 2 trường phongbanID và
Tenpban). Nhấn Next để tiếp tục:
Nên chọn mục Hide key column (recommended) để ẩn đi khoá làm cho danh sách thả xuống hộp thả gọn gàng hơn. Cuối cùng nhấn Finish để kết thúc việc tạo Combo box. Thiết lập thuộc tính Name cho Combo box trùng tên với tham số đã thiết lập ở form con là cboPhongban.
- Sử dụng đối tượng SubformSubreport trên thanh công cụ ToolBox để đưa form con lên form mẹ. Sau khi đưa một đối tượng SubformSubreport lên form, một hộp thoại xuất hiện;
- H�y ch?n t�n form con c?n dua l�n ? danh s�ch Use an existing form. Ch?n xong nh?n Finish.
- Ghi l?i form v?i m?t t�n g?i (ví d?: frmTracuuDanhSachCanBo) v� dĩng l?i, k?t th�c y�u c?u co b?n b�i tốn.
Chú ý
1. Giá trị thuộc tính Name của hộp Combobox trên form mẹ phải trùng với tham số đã đặt ở form con. Nếu chưa trùng nhau phải sửa lại cho khớp: hoặc sửa Name của Combo cho khớp với tham số form con hoặc thao tác ngược lại mở form con sửa tham số cho khớp

Name của ô Combobox.
Bài tập
Bài toán: Thiết kế form nhập thông tin hoá đơn bán hàng như sau
Bài toán: Thiết kế form thông tin phòng ban như sau
Bài toán: Thiết kế form thông tin chức vụ như sau